Chory kręgosłup. O zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa

Choroby stawów dzieli się na zapalne (z autoagresji) i niezapalne, wywołane np. przeciążeniami i starzeniem się.

Trzydziestodziewięcioletnia pani Anna trafiła do mnie z bólem stawów kolanowych. Skarżyła się także na dolegliwości w dolnej części kręgosłupa pojawiające się w nocy i nasilające nad ranem, za to ustępujące za dnia.

Później do tych objawów dołączyły bóle kolan. W czasie badania stwierdziłem u pacjentki niewielkie ograniczenie ruchomości kręgosłupa w odcinku lędźwiowym z towarzyszącym bólem w czasie wykonywania ruchów oraz niewielki obrzęk i zaczerwienienie stawów kolanowych.

Dalsze badania potwierdziły wczesną fazę zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa (ZZSK).
Objawy i leczenie

ZZSK to choroba zapalna, atakująca stawy (głównie kręgosłupa), a czasem inne narządy (oczy, płuca, nerki). Układ odpornościowy z nieznanych przyczyn niszczy tkanki organizmu.

Choroba rozpoczyna się między 17. a 35. r. ż., częściej dotyka mężczyzn. Zwykle zajmuje stawy dolnego odcinka kręgosłupa i biodrowo-krzyżowe (czyli połączenia między kością krzyżową a miednicą). Pojawia się przewlekły, tępy ból w dole pleców, promieniujący do pośladków.

Ból zwykle nasila się w nocy, szczególnie nad ranem oraz po okresie dłuższego bezruchu, a ustępuje stopniowo w czasie wykonywania zwykłej aktywności. Charakterystyczne jest także stopniowe ograniczenie ruchomości kręgosłupa. ZZSK ma przebieg postępujący.

Stopniowo może prowadzić do całkowitego zesztywnienia kręgosłupa wskutek skostnienia krążków międzykręgowych: na zdjęciach rentgenowskich kręgosłup przypomina bambusowy kij.

Diagnozę stawia się na podstawie wywiadu, badania fizykalnego (ograniczenie ruchomości kręgosłupa) oraz badań laboratoryjnych i radiologicznych. W badaniach laboratoryjnych zwraca uwagę przede wszystkim podwyższenie poziomu markerów stanu zapalnego: CRP i OB.

W leczeniu ZZSK stosuje się kilka grup leków. Niesterydowe leki przeciwzapalne zmniejszają reakcję zapalną i działają przeciwbólowo. W silnych bólach można zastosować paracetamol i tramadol. Podaje się także leki immunosupresyjne, działające na układ odpornościowy.

Dobre rezultaty przynosi terapia lekami biologicznymi. Bazują one na składnikach, które nasz organizm wytwarza sam, jak np. komórki macierzyste czy przeciwzapalne białka. Blokują zjawiska doprowadzające do rozwoju choroby zapalnej. Nie leczą jej, ale hamują jej postęp i łagodzą objawy.

Anka Autor